ابو القاسم سلطانى
307
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
زمان هضم سه ساعت و 105 كالرى حرارت ايجاد مىنمايد . در شيره ساقه زيرزمينى آميلاز ، استروئيدها ، هورمونهاى جنسى ، موسيلاژ و نيز يك ماده سمى به نام ساپوتوكسين وجود دارد كه در اثر حرارت اثر سمى آن از بين مىرود . موارد مصرف درمانى : در هند از آن بهعنوان تقويتكننده نيروى جنسى ، زيادكننده اسپرم ، اضافهكننده وزن بدن ، خارجكننده خلط از سينه در آسم و از شيره دمبرگهاى گياه در خونروى و از شيره غده زيرزمينى در طاسى استفاده مىشود و براى دانه آن اثر ضد نفخ قائل مىباشند . ( 1 * ) - تت دياسقوريدوس م - 2 ص 184 ش 106 ( 2 * ) - تت الحاوى ج 21 ص 306 ( 3 * ) - از صيدنه تش 628 ( 4 * ) - از قانون عب 424 ( 5 * ) - جامع مفردات ج 4 ص 28 ( 6 * ) - در اختيارات بديعى چاپ تهران ، اترجه كه به معنى اترج كوچك مىباشد انزجه آمده همچنين " بيرون آن به سرخى مايل و اندرون سفيد است " اضافه شده از اختيارات نسخه خطى كتابخانه شخصى مىباشد . ( 7 * ) - تلخيص از تذكره 261 ، تحفه 209 ، مخزن 656 . Code - 1688 دغدغك Colutea arborescens L . درختچهاى است زيبا ، به ارتفاع 3 - 2 متر از خانواده Leguminosae داراى برگهاى متناوب ، مركب از 13 - 7 برگچه تخممرغى شكل ، روى برگچهها صاف و پشت آنها كركدار ، گلها درشت ، زيبا به درازاى يك سانتيمتر به رنگ زرد و در اواسط ارديبهشت تا اوايل تيرماه بر روى درخت ظاهر مىشوند . ميوه نيام ، و غلاف آن به درازاى 6 - 5 سانتيمتر ، داراى جدار نازك و محتوى دانههاى كوچك به رنگ قهوهاى و مسطح و شفاف ، در داخل پوسته نازك ميوه مخلوطى از CO 2 به ميزان 2 درصد ، اكسيژن و ازت وجود دارد كه در اثر فشار بين انگشتان غشاء نازك مىتركد . درختچه به حالت وحشى در زمينهاى آهكى ، تپهها ، جنگلهاى منطقه مديترانه ، غرب آسيا ، و غالب نواحى كوهستانى ايران از جمله ارتفاعات البرز ، پل زنگوله ، خراسان ، جنگل ارسباران مىرويد . قسمت مورد مصرف درختچه برگچهها مىباشند .